Omgeving

 

Het Midden-Delflands landschap ligt als een oase van rust, ruimte en ‘boerenleven’ middenin een van de drukste gebieden van Zuid-Holland. De karakteristieke smalle polderwegen, omzoomd door knotwilgen, de boerderijen verscholen in een dichte erfbeplanting, geriefbosjes, kades langs kaarsrechte vlieten én de wijdse vergezichten over de weilanden nodigen uit tot genieten. Dit landschap heeft een lange geschiedenis die vanaf de vele fiets- en wandelpaden - waarvan sommigen dwars door het boerenland lopen- nog steeds goed is waar te nemen.

 

Moeras

Ooit was dit een ruig moerasgebied, waarin de Noordzee regelmatig bij storm en hoogtij inbrak via kreken en geulen. Na terugtrekking van het zoute water bleven laagjes klei achter, waarop planten en bomen, uiteindelijk verrottend tot veen, groeiden. Vanaf het jaar 1000 is dit ontoegankelijke gebied met handkracht ontgonnen. Op last van landheren en edelen werd vanaf de hoger gelegen kreekruggen telkens een blok wildernis in cultuur gebracht. Kades, zoals de Tanthofkade, Rijskade en Mandjeskade, hielden samen met windmolens zo’n ontgonnen gebied daarna droog en geschikt voor landbouw of, wanneer het land te sterk daalde, veeteelt. Afwateringskanalen zoals de Gaag en de Delf voerden het overtollige water af naar de Maas.

 

Paradijs

Aan het einde van de 12e eeuw was heel Midden-Delfland in cultuur gebracht. Heel Midden-Delfland? Nee, één stukje bleef over: de Vlaardingse Vlietlanden, tegenwoordig in beheer bij Vereniging Natuurmonumenten. Een gebied tussen brede weteringen met daarbinnen nooit ontgonnen boezemland. Hier is het “oer-Midden-Delfland” van elzenmoerasbosjes, nat grasland en riet nog aanwezig. Een paradijs voor orchideeën, vogels, amfibieën en de bijzondere noordse woelmuis. Zij vinden precies hier hun ideale leefgebied. Vanaf het water is het prima te zien. Vanwege het unieke karakter en de kwetsbaarheid mag het echter niet betreden worden.

 

Terpen

De belangrijkste dorpen werden op hoger gelegen plaatsen, de kreekruggen en kleiterpen gebouwd. Bekendste voorbeeld is het fraaie kerkdorp ’t Woudt, dat enige meters boven de omringende Woudse Polder uitsteekt. De naam toont dat hier eens een woest moerasbos moet hebben gelegen.

Diverse kastelen en burchten, zoals de Keenenburg (Schipluiden), Huis ten Dorp en de Commanderij van de ridderlijke Duitse Orde ‘Balije van Utrecht’ te Maasland lagen op natuurlijke terpen boven het dalende, ‘inklinkende’ weidelandschap.

 

Ook de boerderijen, aanvankelijk van hout en vanaf de 17e eeuw van duurzame gele en zachtrode IJsselsteentjes gebouwd, werden op droge langgerekte kleiruggen gezet. Goed is te zien dat ze ver in het land op één lijn naast elkaar op een dergelijke verhoging liggen. Lange oprijlanen verbinden de erven met de weg.

 

Boeren

Het eeuwenoude boerenbedrijf heeft in Midden-Delfland vele sporen nagelaten. Rijen knotbomen, enkele eendenkooien, geriefhoutbosjes, boerenhekken, houten stalletjes, karnmolens, hooibergen en met bomen beplante kades stofferen het landschap en geven het zijn dan weer wijdse, dan weer kleinschalige sfeer. Oude hoogstamfruitboomgaardjes en knotbomen van soms zelfs wel driehonderd jaar oud (essen) tonen de zorg en aandacht van generaties boerenfamilies. Een vanzelfsprekend samengaan van menselijke behoefte, kleinschalig beheer en boerenvakmanschap en een lange agrarische traditie werken tot op de dag van vandaag door in het beeld van het Midden-Delflandse landschap.

 

Water

De vele waterwegen zorgden voor evenzovele draai- en ophaalbruggetjes, kwakels, heultjes en steigertjes die vroeger in het dagelijks leven onmisbaar waren en tegenwoordig het gebied zijn charme verlenen. Er vaart een pontje tussen de Kwakelweg en de Rijskade en er ligt een trekpontje over de Vlaardingervaart. Waar ooit vele schuiten met de beroemde Delflandse boter, kaas en melk, groenten en fruit voeren kan tegenwoordig met de kano en allerlei pleziervaartuigen rustig van het “Cittaslow” landschap worden genoten.

 

Fietsend langs het Abtswoude, de Oostveense weg, het Zouteveen of op de voormalige trambaan langs de Gaag is dit alles goed te zien. Dan is ook te zien dat de tijd niet heeft stilgestaan. Er wordt nog steeds geboerd in Midden-Delfland, op een moderne en omgevingsbewuste manier. Ondernemende agrariërs, verenigd in de Agrarische Natuur Vereniging ‘Vockestaert’, vormen het levende hart van dit mooie landschap.

 

Bron: www.middendelfland.nl

 

 

Activiteiten

Klik hier voor activiteiten in Midden-Delfland.